Lodi Gjari
Specjalny wysłannik Dalajlamy
Dharamsala, 11 czerwca 2003

Oœwiadczenie

Dzięki staraniom Jego Œwištobliwoœci Dalajlamy we wrzeœniu 2002 roku ponownie nawišzaliœmy bezpoœrednie kontakty z chińskimi przywódcami. Kontynuujšc ów proces, wraz z Kelsangiem Gjalcenem oraz towarzyszšcymi nami Sonamem N. Dagpo i Bhuczungiem Ceringiem, złożyliœmy kolejnš wizytę w Chinach, która trwała od 25 maja do 8 czerwca. Wizytę tę poprzedziły zmiany we władzach Komunistycznej Partii Chin i w chińskim rzšdzie, co dało nam sposobnoœć do prowadzenia intensywnych rozmów z nowymi przywódcami Chin oraz urzędnikami odpowiedzialnymi za Tybet i nasze stosunki.

Obok głównego zadania, które polegało na kontynuowaniu procesu zainicjowanego we wrzeœniu zeszłego roku i prowadzeniu rozmów z odpowiedzialnymi za Tybet przywódcami chińskimi, mieliœmy trzy konkretne cele: po pierwsze, poszerzyć nasze zrozumienie sytuacji w Chinach, czemu służyć miało odwiedzanie różnych regionów i rozmawianie z urzędnikami, po drugie, spotkać się z chińskimi przywódcami buddyjskimi i odwiedzić œwięte miejsca buddyzmu, i wreszcie, przede wszystkim, odwiedzić regiony tybetańskie i rozmawiać z urzędnikami tybetańskimi.

W Pekinie spotkaliœmy się z paniš Liu Yandong, która kieruje Departamentem Pracy Frontu Jednoœci Komunistycznej Partii Chin, jej zastępcš panem Zhu Weiqunem, zastępcš Sekretarza Generalnego panem Chang Rongjungiem i innymi wysokimi urzędnikami. Byliœmy pod wrażeniem uwagi i otwartoœci, jakie okazywali nam chińscy przywódcy. Obie strony zgodziły się, że w naszych dotychczasowych relacjach było wiele wzlotów i upadków i że w wielu kwestiach nadal nie ma między nami porozumienia. Odczuwało się potrzebę dalszych wysiłków, które pozwolš przezwyciężyć istniejšce problemy, przynoszšc wzajemne zrozumienie i zaufanie.

Pierwsze spotkanie i wymiana poglšdów z naszymi nowymi chińskimi partnerami były bardzo zachęcajšce. Formalnie potwierdzono pozytywne kroki, które podejmujš tybetańscy przywódcy w celu tworzenia klimatu sprzyjajšcego kontynuowaniu obecnego procesu; zasugerowaliœmy, by obie strony wykonały teraz kolejny krok.

Druga wizyta okazała się sposobnoœciš do odwiedzenia regionów prowincji Jiangsu, Zhejiang i Yunnan. Byliœmy pod ogromnym wrażeniem gospodarczych i społecznych zmian, zachodzšcych w zwiedzanych przez nas miejscach.

Punktem kulminacyjnym naszej podróży była krótka wizyta w Gjalthangu, między innymi w założonym przez Wielkiego V Dalajlamę klasztorze Gaden Sumcenling w obecnej Tybetańskiej Prefekturze Autonomicznej Deczen prowincji Yunnan. W Yunnanie mieliœmy okazję rozmawiać z tybetańskimi urzędnikami szczebla prowincji i prefektury. Byliœmy pod wrażeniem wysiłków na rzecz ochrony pięknego œrodowiska naturalnego Gjalthangu oraz warunków bytowych częœci odwiedzanych przez nas rodzin. W trakcie rozmów kładliœmy jednak nacisk na wagę zachowania – równolegle do rozwoju materialnego – religijnej, kulturowej i językowej tożsamoœci tybetańskiej. Nasza wizyta była zbyt krótka, by stwierdzić, na ile skutecznie zachowuje się, chroni i promuje tybetański język, kulturę i religię w tym tybetańskim regionie.

W Yunnanie z radoœciš zwiedzaliœmy regiony mniejszoœci etnicznych, należšcych do ludów Yi, Naxi (Dziang) i Bai. Majš one bliskie historyczne, kulturowe i religijne zwišzki z Tybetańczykami. Z ogromnš przyjemnoœciš spotykaliœmy i nawišzywaliœmy przyjaŸnie z urzędnikami pochodzšcymi z owych grup.

Podczas naszej podróży spotykaliœmy się i w ciepłej atmosferze wymienialiœmy poglšdy z urzędnikami szczebla prowincji. Złożyliœmy wizytę w Putou (Riło Potala) w prowincji Zhejiang i Jizu (Riło Dżakang) w Yunnanie. Te dwie góry sš œwięte dla tybetańskich i chińskich buddystów; odwiedzenie ich było dla nas zaszczytem. W Pekinie szczególnš przyjemnoœć sprawiło nam spotkanie z Mistrzem Yichengiem, przewodniczšcym, i Mistrzem Sheng Hui, wiceprzewodniczšcym Chińskiego Zwišzku Buddyjskiego. Spotkania z różnymi urzędnikami państwowymi i przywódcami religijnymi pozwoliły nam na podzielenie się z nimi niektórymi refleksjami Jego Œwištobliwoœci Dalajlamy.

Dziœ zdaliœmy relację z naszej wizyty Jego Œwištobliwoœci Dalajlamie. Jego Œwištobliwoœć był szczególnie zadowolony z faktu, że chińscy przywódcy pozytywnie oceniajš nasze ostatnie bezpoœrednie kontakty. Cieszy się, że sš one rozwijane, i podkreœla koniecznoœć kontynuowania energicznych zabiegów o pogłębianie owego procesu. Nasza misja polega na doprowadzeniu go do [pułapu] szczerych negocjacji, pozwalajšcych na znalezienie rozwišzania dla Tybetańczyków, które będš mogły przyjšć obie strony.

Prof. Samdong Rinpocze, prezes Kaszagu (gabinetu tybetańskiego), który udzielał cišgłych, szczegółowych wskazówek oraz stanowczego poparcia naszej misji, wyraził determinację utrzymania obecnego kursu tworzenia atmosfery sprzyjajšcej kontynuowaniu procesu zbliżenia.

Gospodarzem naszej wizyty był Departament Pracy Frontu Jednoœci Komunistycznej Partii Chin. W organizację naszej wizyty zaangażowanych było wiele innych władz, w tym rzšdy Szanghaju, Jiangsu, Zhejiangu i Yunnanu oraz ich prefektur autonomicznych, miast i okręgów. Pragniemy wyrazić naszš szczerš wdzięcznoœć urzędnikom różnych szczebli za okazywanš nam goœcinnoœć i pomoc.


[powrót]